Powrót

Stabilność finansowa w czasach pandemii

0
Głosuj - podoba mi się
0
Głosuj - nie podoba mi się
0

Wskaźniki gospodarcze nie są wiedzą tajemną


Dowiedz się, jakie podstawowe mierniki warto śledzić, by skutecznie przewidywać zmiany koniunktury gospodarczej.

Roślina wyrastająca z pomiędzy rozsypanych monet. W tle zarys miasta. Roślina wzrastająca na podłożu z rozsypanych monet symbolizuje koniunkturę gospodarczą. Podobnie jak wzrost roślin zależy od dbania o nie, tak rozwój biznesu uzależniony jest od umiejętności przewidywania zmian na rynku i odpowiedniego na nie reagowania.

Nauki ekonomiczne dostarczają przedsiębiorcom niezwykle szeroki wybór wskaźników gospodarczych. Sztuką jest umiejętna selekcja tych, które są spójne z charakterystyką i celami przedsiębiorstwa. Dlatego na potrzeby tego artykułu przyjąłem podział na cztery grupy: w pierwszej przedstawię wskaźniki, których znajomość jest istotna w działalności bieżącej; w drugiej – wskaźniki odnoszące się do różnych poziomów systemów gospodarczych (gospodarka globalna, regionalna, narodowa, branżowa itp.); w trzeciej – wskaźniki uwzględniające zarówno otoczenie zagraniczne, jak i krajowe; oraz w czwartej – wskaźniki analityczne i syntetyczne.

 

Perspektywa globalna

Krótkookresowe prognozy wzrostu gospodarki światowej są przygotowywane regularnie przez takie ponadnarodowe organizacje, jak Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Komisja Europejska itp. Ich podstawowy składnik stanowią prognozy dynamiki produktu krajowego brutto poszczególnych krajów, które są następnie sumowane, aby przedstawić sytuację całej gospodarki światowej. W tym przypadku można by więc w zasadzie mówić o światowym produkcie brutto. Wskaźnik wzrostu PKB od dziesięcioleci poddawany jest totalnej krytyce, a jednak nie znaleziono lepszego syntetycznego narzędzia pokazującego, co się działo albo będzie się działo w gospodarce z perspektywy globalnej i lokalnej.

Dane zawarte w raportach międzynarodowych instytucji mają charakter zagregowany i trudno je bezpośrednio przekładać na implikacje dla konkretnych branż, przedsiębiorstw czy wręcz poszczególnych konsumentów. Ich znaczenie jest jednak istotne i trudne do przecenienia, gdyż tego rodzaju raporty odgrywają dużą rolę w kreowaniu nastrojów, nastawienia, podejścia producentów, konsumentów, inwestorów, polityków itp. Jednym słowem tworzą ogólny podkład albo atmosferę, w jakiej będą się toczyć sprawy gospodarcze w danym roku. W ramach tych ogólnych prognoz podaje się informacje dotyczące m.in. kształtowania się bezrobocia, procesów inflacyjnych, stóp procentowych, deficytów/nadwyżek handlowych i płatniczych, wysokości długu publicznego, kursów walutowych, sytuacji na głównych rynkach surowcowych (na przykład na rynku paliw) itp. Ponieważ interpretacja uśrednionych wskaźników dla gospodarki światowej jest utrudniona, często w omawianych raportach publikowane są prognozy wymienionych wskaźników, ale w rozbiciu na głównych graczy, do których zazwyczaj zalicza się gospodarkę USA, Unii Europejskiej, Chin, Japonii oraz różnych grup krajów klasyfikowanych ze względu na rozmaite kryteria, takich jak EMEA. W podobny sposób dezagregacja wskaźników całościowych może nastąpić w rozbiciu na poszczególne najważniejsze rynki towarowe, a zwłaszcza surowcowe.

 

Spojrzenie lokalne

Przy sporządzaniu raportów dotyczących konkretnego kraju można sobie pozwolić na większy stopień szczegółowości aniżeli w przypadku ogólnych wskaźników ekonomicznych dla gospodarki światowej. Jeśli chodzi o Polskę, mamy do czynienia z dwoma rodzajami raportów, dotyczącymi perspektyw wzrostu gospodarczego w krótkich i ewentualnie średnich okresach. Pierwszy z nich to raporty/prognozy przygotowywane lokalnie przez: rząd, Narodowy Bank Polski, think tanki (np. Polski Instytut Ekonomiczny), poszczególne banki, stowarzyszenia, uczelnie czy nawet pojedynczych ekspertów. Drugą grupę stanowią opracowania instytucji zagranicznych (Bank Światowy, Komisja Europejska, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, banki inwestycyjne, agencje ratingowe itp.).

 

 

CPI - Consumer Price Index

Średnioroczny wskaźnik zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych wyrażany w procentach. Jego wzrost oznacza spadek siły nabywczej pieniądza. Może wpłynąć na wzrost nominalnych przychodów i kosztów prowadzenia biznesu oraz wytwarzać presję na wzrost płac.

 

WIG - Warszawski Indeks Giełdowy

Główny indeks na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oddający syntetycznie koniunkturę na rynku akcji. Oprócz niego występują m.in. WIG20, oddający zmiany na rynku akcji największych spółek, mWIG40 – akcje spółek średnich, sWIG80 – akcje spółek małych oraz szereg indeksów branżowych. Zmiany indeksów giełdowych uważane są za mierniki nastrojów panujących w gospodarce danego kraju.

 

PPI - Producer Price Index

Procentowa zmiana poziomu cen dóbr produkcyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku. Wzrost PPI oznacza spadek siły nabywczej pieniądza. Może wpłynąć na wzrost nominalnych przychodów i kosztów prowadzenia biznesu oraz wytwarzać presję na wzrost płac.

 

WIBOR - Warsaw Interbank Offer Rate

Stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom, ustalana każdego dnia roboczego. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych przez największe banki działające w Polsce. Poziom WIBOR ma wpływ na wysokość oprocentowania kredytów i pożyczek.

 

CCI - Consumer Confidence Index

Indeks opracowywany przez The Conference Board, amerykańską niezależną organizację badawczą, odzwierciedla postawy konsumentów i wyraża poziom optymizmu dotyczącego sytuacji gospodarczej kraju, przejawiającego się w wysokości oszczędności i wydatków konsumentów.

 

PMI - Purchasing Managers Index

Wskaźnik Menedżerów Logistyki uważany za wskaźnik wyprzedzający koniunktury. Indeks ilustruje poziom siły nabywczej menedżerów i w ten sposób odzwierciedla aktywność przedsiębiorstw nabywających różne dobra i usługi na danym rynku.

/koniec ramki/

 

Wielość i różnorodność tych opracowań i ich pluralizm metodologiczny mają tę dobrą stronę, że porównanie, weryfikacja i synteza często rozbieżnych wyników pozwala na uzyskanie obiektywnego i wiarygodnego obrazu gospodarki i jej przyszłości. W tym przypadku lista wskaźników gospodarczych mocno się wydłuża i obejmować może takie mierniki, jak: stopa wzrostu PKB, stopa wzrostu inwestycji, stopa wzrostu wydatków konsumpcyjnych, prognoza inflacji, wysokość/zmiany stóp procentowych, prognoza sytuacji na rynku pracy, w tym wskaźniki migracji, prognoza kursu walutowego, wskaźniki wzrostu eksportu i importu, wskaźniki dynamiki zagranicznych inwestycji bezpośrednich przychodzących i wychodzących, wielkość i struktura budżetu państwa, wysokość deficytu budżetowego itp.

Oprócz tych wskaźników dużą popularnością mogą się cieszyć także wskaźniki syntetyczne, zagregowane, starające się ująć wiele zmiennych równocześnie i dzięki temu dać obraz wielowymiarowy w uproszczeniu sprowadzony do jednego wskaźnika. Należy tutaj wymienić przede wszystkim indeks PMI – Wskaźnik Menedżerów Logistyki (PMI®), uważany za wskaźnik wyprzedzający koniunktury. Jego nazwa jest akronimem pochodzącym od angielskiego sformułowania „Purchasing Managers’ Index”, które w dosłownym tłumaczeniu można określić jako „indeks siły nabywczej menedżerów”. Istota tego indeksu sprowadza się do przedstawienia aktywności menedżerów nabywających różne dobra i usługi na danym rynku. Wskaźnik ten opiera się na comiesięcznych badaniach starannie wyselekcjonowanych firm, reprezentujących największe, a także rozwijające się gospodarki na całym świecie. Główny wskaźnik PMI obliczany jest dla sektora przemysłowego oraz dla całej gospodarki. Stanowi średnią ważoną ze wskaźników posiadających następujące wagi: nowe zamówienia (30 procent), produkcja (25 procent), zatrudnienie (20 procent), czas dostaw (15 procent – wskaźnik odwrócony) oraz zapasy pozycji zakupionych (10 procent). PMI ma na celu przedstawienie za pomocą jednej liczby warunków gospodarczych panujących na rynku.

PMI jest tworzony zarówno dla poszczególnych gospodarek krajowych, jak dla grup krajów oraz dla całej gospodarki światowej. Indeks opracowywany jest w cyklu miesięcznym. Badania są prowadzone według ujednoliconej metodologii, co zapewnia porównywalność wyników zarówno pomiędzy poszczególnymi krajami, jak i pomiędzy poszczególnymi badanymi okresami. Ustalanie wysokości wskaźnika odbywa się na podstawie anonimowych ankiet zebranych wśród menedżerów firm, które zdecydowały się przystąpić do badań. Praktyka pokazała, że wyniki uzyskane podczas badania indeksu siły nabywczej menedżerów są dobrym prognostykiem przyszłych wyników PKB.

Kolejnym wartym szczególnej uwagi wskaźnikiem opisującym stan gospodarki jest wskaźnik ufności konsumenckiej albo wskaźnik zaufania konsumentów, skrótowo nazywany indeksem CCI (ang. consumer confidence index). Indeks, opracowywany przez The Conference Board, amerykańską niezależną organizację badawczą, odzwierciedla postawy konsumentów i wyraża poziom optymizmu dotyczącego sytuacji gospodarczej kraju, przejawiającego się w wysokości oszczędności i wydatków konsumentów. Bazuje on na opinii 5000 gospodarstw domowych.

Podobne wskaźniki są opracowywane w różnych postaciach w wielu krajach, w tym także w Polsce. Należą do nich bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK), opisujący obecne tendencje konsumpcji indywidualnej, oraz wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK), oddający oczekiwane w najbliższych miesiącach tendencje. Oba są przygotowywane przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie badań próbek konsumentów. Wymienione wskaźniki są przykładami prób syntetycznego ujęcia nastrojów konsumenckich w poszczególnych krajach w odniesieniu do teraźniejszości i zazwyczaj bliskiej przyszłości.

Warto też dodać, że tak jak dla gospodarki konkretnego kraju tło stanowi gospodarka światowa, tak kontekstem dla składników gospodarki narodowej jest właśnie ogólna sytuacja tejże gospodarki. Odnosi się to zarówno do przekroju sektorowo‑branżowego danej gospodarki, jak i do przekroju przestrzennego, czyli na przykład do podziału na regiony, jakie stanowią poszczególne województwa, powiaty czy inne konfiguracje terytorialne.

 

Wskaźniki branżowe i specjalistyczne

Wskaźniki nastrojów są ważnym barometrem wyprzedzającym rynek, jednak z perspektywy każdego przedsiębiorstwa kluczowe jest otoczenie branżowe. Jeszcze do niedawna definicja branży była dość prosta, jednak dzisiaj otoczenie konkurencyjne nabrało nowego wymiaru i warto patrzeć na branże nie z perspektywy produktowo‑usługowej, ale w powiązaniu z zaspokajanymi potrzebami. Na przykład o pieniądze, jakie konsumenci są skłonni wydać na zaspokojenie potrzeby wypoczynku, rywalizują zarówno wydawcy książek, jak i biura podróży, kluby sportowe, kina, teatry, stacje telewizyjne oraz ogrody zoologiczne, a nawet producenci smartfonów. Lista istotnych wskaźników opisujących sytuację w danej branży zmienia się w porównaniu z listą charakterystyczną dla gospodarki światowej czy dla całej gospodarki krajowej. Lista ta obejmuje przykładowo następujące mierniki: wolumen i dynamikę sprzedaży danej branży, wolumen i dynamikę sprzedaży branż odbiorców i branż dostawców, wolumen i dynamikę sprzedaży w branżach substytucyjnych, wolumen i dynamikę sprzedaży najważniejszych graczy (konkurentów, odbiorców, dostawców, producentów substytutów itp.).

Jeśli uznalibyśmy, że wskaźniki opisujące sytuację gospodarczą w szeroko rozumianej branży, w której jesteśmy klasyfikowani, są nie do końca adekwatne do naszej sytuacji, można spróbować zbudować zestaw wskaźników odnoszących się do specyficznej dla nas niszy. Taką grupę zwykło się nazywać grupą strategiczną, choć pasowałoby tutaj także określenie subbranża. Tworzeniem tego rodzaju wskaźników gospodarczych zajmują się zazwyczaj wyspecjalizowane instytucje badawcze – firmy konsultingowe, stowarzyszenia branżowe itp.

 

Problem w złożoności

Wymieniane w tekście wskaźniki nie stanowią wiedzy tajemnej, ale posługiwanie się tymi miernikami ze zrozumieniem wymaga znajomości podstaw statystyki. Znajomość kluczowych wskaźników z pewnością pomaga w prowadzeniu biznesu i podejmowaniu decyzji strategicznych i operacyjnych, nie należy jednak ich fetyszyzować. Złożoność współczesnych gospodarek, nawet w wypadku rzetelnego zebrania wszystkich wskaźników ilościowych i jakościowych oraz uważnego ich przeanalizowania, pozostawia wiele miejsca na to, co można określać jako przypadek, szczęście czy sztuka zarządzania firmą. W efekcie, mimo założenia o wolnym dostępie do pełnej, doskonałej i bezpłatnej informacji, w realnym świecie wszystko zależy od liderów i ich umiejętności wykorzystania danych do zarządzania w zmieniającym się świecie.

 

Produkt Krajowy Brutto (PKB)

Wartość wszystkich wyprodukowanych przez Polaków dóbr i usług w danym roku

Stopa wzrostu PKB

Wyrażony w procentach stosunek przyrostu realnego (w cenach stałych) PKB do jego wielkości w okresie bazowym

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

  1. Rada Ministrów w dokumencie „Założenia projektu budżetu państwa na kolejny rok” w roku poprzedzającym rok prognozowany
  2. Narodowy Bank Polski
  3. Bank Światowy w roku poprzedzającym
  4. OECD w roku poprzedzającym
  5. Sejm – ustawa budżetowa na dany rok

Ex post:

GUS w roku następującym po roku analizowanym

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Dzięki odczytom PKB inwestorzy są wstanie wywnioskować, z jakim tempem gospodarka będzie się prawdopodobnie rozwijała. Przede wszystkim odpowiedzą sobie na bardzo ważne pytanie: „czy warto dokonać inwestycji w tym państwie?”. Jeżeli odpowiedź jest twierdząca, to kapitał zostanie przekierowany do danego państwa (zagraniczne inwestycje bezpośrednie, giełda). Natomiast słabe odczyty produktu krajowego brutto świadczą o nadciągającej recesji gospodarczej. Wpłynie to na politykę monetarną prowadzoną przez bank centralny, a także decyzje polityków, które bezpośrednio i pośrednio mogą ułatwić/utrudnić zarządzanie operacyjne przedsiębiorstwem.

Dodatnia stopa wzrostu zachęca do podejmowania decyzji rozwojowych – co do zasady oznacza wzrost konsumpcji i/lub inwestycji.

 

Wysokość deficytu budżetowego państwa

Ujemne saldo w budżecie państwa – sytuacja, w której wydatki w budżecie są wyższe niż dochody w danym okresie rozliczeniowym (roku budżetowym). Przeciwieństwem deficytu budżetowego jest nadwyżka budżetowa.

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

  1. Rada Ministrów – założenia projektu budżetu państwa
  2. Sejm – ustawa budżetowa

Ex post:

  1. Ministerstwo Finansów
  2. GUS

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Budżet zrównoważony oznacza stabilną sytuację finansów państwa; następstwem budżetu niezrównoważonego może być podwyżka podatków, co może wpłynąć na spadek rentowności biznesu.

 

Inflacja, najczęściej określana jako stopa inflacji

Procentowa zmiana ogólnego poziomu cen w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

NBP

Ex post:

GUS

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Prowadzi do spadku siły nabywczej pieniądza. Może wpłynąć na wzrost nominalnych przychodów oraz kosztów prowadzenia biznesu. Może wytwarzać presję na wzrost płac.

 

CPI – Consumer Price Index – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych

Procentowa zmiana poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

NBP

Ex post:

GUS

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Prowadzi do spadku siły nabywczej pieniądza. Może wpłynąć na wzrost nominalnych przychodów oraz kosztów prowadzenia biznesu. Może wytwarzać presję na wzrost płac.

 

PPI – Producer Price Index – średnioroczny wskaźnik cen dóbr produkcyjnych

Procentowa zmiana poziomu cen dóbr produkcyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

NBP

Ex post:

GUS

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Prowadzi do spadku siły nabywczej pieniądza. Może wpłynąć na wzrost nominalnych przychodów oraz kosztów prowadzenia biznesu. Może wytwarzać presję na wzrost płac.

 

Stopa wzrostu wydatków konsumpcyjnych

Procentowa zmiana poziomu wydatków konsumpcyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku

Kto i kiedy publikuje?

Ex ante:

NBP

Ex post:

GUS

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Może prowadzić do wzrostu popytu na wyroby określonego biznesu.

 

Stopa bezrobocia

Relacja liczby osób zarejestrowanych jako poszukujące pracy do liczby ludności w wieku produkcyjnym

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wysoka stopa bezrobocia może ułatwiać danemu biznesowi pozyskanie potrzebnych rąk do pracy. Niska stopa bezrobocia sprzyja trudnościom w znalezieniu rąk do pracy.

 

Prognoza sytuacji na rynku pracy

Relacja liczby osób potrzebnych do pracy (popyt na pracę) do liczby osób gotowych podjąć pracę (podaż pracy)

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Nadwyżka popytu na pracę nad podażą może oznaczać trudności w zatrudnieniu pracowników oraz wywierać presję na wzrost płac.

 

Mierniki migracji, jako przykład można podać miernik migracji netto.

Saldo migracji/migracja czysta to różnica między ludnością napływową oraz ludnością odpływową z określonego terenu w badanym okresie

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Dodatnie saldo migracji co do zasady sprzyja pozyskiwaniu siły roboczej, zaś ujemne może utrudniać pozyskanie odpowiednich pracowników.

 

Stopa procentowa

Koszt kapitału albo inaczej cena, jaka przysługuje posiadaczowi kapitału w zamian za udostępnienie go innym na określony czas. Koszt ten wyrażony jest zazwyczaj jako procent od pożyczonej sumy i mierzony jest w ujęciu rocznym.

Kto i kiedy publikuje?

NBP, GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wysokie realne stopy procentowe (stopy nominalne pomniejszone o inflację) zniechęcają do podejmowania inwestycji oraz zwiększają koszty prowadzenia działalności.

 

Kurs walutowy

Cena waluty jednego kraju wyrażona w walucie drugiego kraju.

Zmiany kursu walutowego

Wzrost kursu złotówki oznacza jej wzmocnienie, czyli płacimy mniej złotych na przykład za euro. Spadek kursu złotówki jej osłabienie, czyli płacimy więcej złotych na przykład za euro.

Kto i kiedy publikuje?

NBP; wysokość kursu walutowego publikowana jest w sposób ciągły

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Dla eksporterów korzystne jest osłabienie złotówki, dla importerów odwrotnie.

 

Sprzedaż detaliczna

Wartość oraz stopa wzrostu

Wartość sprzedaży detalicznej w cenach bieżących; procentowa zmiana poziomu wydatków konsumpcyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wartość sprzedaży detalicznej oraz jej zmiany są dobrym miernikiem nastrojów konsumenckich, wiarygodną i prostą miarą poziomu konsumpcji, a jednocześnie ważnym składnikiem PKB.

 

Nakłady inwestycyjne

Wartość oraz stopa wzrostu inwestycji

Wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w jakimś okresie; procentowa zmiana poziomu wydatków inwestycyjnych w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wartość nakładów inwestycyjnych jest zapowiedzią zmian wzrostu gospodarczego w przyszłości, a także ważnym składnikiem bieżąco liczonego PKB.

 

Eksport, import

Wartość oraz stopa wzrostu eksportu i importu

Odpowiednio wartość towarów sprzedanych oraz zakupionych za granicą w danym okresie; procentowa zmiana poziomu sprzedaży za granicą/poziomu zakupów za granicą w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Eksport jest jednym z motorów wzrostu gospodarczego – ważnym składnikiem PKB; import – zwłaszcza inwestycyjny – może oznaczać wzrost PKB w przyszłości.

 

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie przychodzące i wychodzące

Wartość oraz stopa wzrostu

Wartość inwestycji podjętych przez inwestorów zagranicznych w Polsce oraz inwestorów polskich za granicą; procentowa zmiana poziomu obu wielkości w danym okresie w porównaniu do okresu poprzedzającego.

Kto i kiedy publikuje?

NBP okresowo

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Napływ inwestycji oznacza atrakcyjność Polski jako miejsca produkcji i sprzedaży towarów i usług, których dotyczą inwestycje. Wypływ inwestycji jest najczęściej związany z poszukiwaniem nowych rynków zbytu, niższych kosztów produkcji, zaopatrzenia surowcowego, wyższej efektywności działania itp.

 

Ogólny klimat koniunktury w przetwórstwie przemysłowym, budownictwie, handlu i usługach (według rodzaju działalności -sekcje i działy PKD 2007). Mimo że w nazwie wskaźnika mówi się o ogólnym klimacie koniunktury, to de facto ma on charakter wskaźnika branżowego, gdyż odnosi się do sekcji i działów Polskiej Klasyfikacji Działalności.

Według opisu GUS wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury gospodarczej jest wskaźnikiem złożonym. Obliczany jest jako średnia arytmetyczna sald odpowiedzi na pytania z ankiety miesięcznej dotyczące bieżącej i przewidywanej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa. Przyjmuje wartości od -100 do +100, przy czym wartości poniżej zera są oceniane jako negatywne (wskazujące na gorszą koniunkturę), a powyżej zera – jako pozytywne (wskazujące na dobrą koniunkturę). Wskaźnik przyjmujący wartość równą zero oznacza sytuację, gdy koniunktura nie zmienia się.

Kto i kiedy publikuje?

GUS okresowo – miesięcznie

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wskaźnik ten w zasadzie odzwierciedla nastroje dotyczące poprawy/pogorszenia koniunktury panujące w ankietowanych przez GUS przedsiębiorstwach. Wysokość wskaźnika może wpływać na decyzje producentów odnośnie do planów produkcji. Dotyczy to danej branży, a także branż powiązanych.

 

Wartość oraz dynamika spadku/wzrostu głównych indeksów giełdowych

Wartość indeksu określana jest na podstawie cen akcji wszystkich albo niektórych (grup) firm notowanych na giełdzie; dynamika zmian wartości indeksów to procentowa zmiana wartości indeksu w danym okresie w porównaniu do okresu poprzedzającego.

Kto i kiedy publikuje?

Giełda Papierów Wartościowych – notowania ciągłe

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wysokość indeksów giełdowych oraz ich zmiany uważane są miernik nastrojów panujących w gospodarce danego kraju; krótkookresowe wahania indeksów mogą przyjmować dość znaczne rozmiary pod wpływem różnorodnych czynników. Dynamika zmian indeksów giełdowych często jest słabo skorelowana z dynamiką zmian PKB.

 

Przykłady mierników branżowych

·         Wskaźniki wartości i dynamiki sprzedaży,

·         Wskaźniki rzeczowe wielkości i dynamiki sprzedaży

·         Wskaźniki wartości i dynamiki eksportu

·         Wskaźniki wartości i dynamiki importu Wskaźniki wielkości i dynamiki zatrudnienia

Ilościowe charakterystyki podstawowych parametrów ekonomicznych charakteryzujących poszczególne branże gospodarki, podobne do wskaźników makro, tyle że odnoszące się do konkretnych branż.

Kto i kiedy publikuje?

Różnego rodzaju studia, ekspertyzy, prognozy, analizy sporządzane w rytmie regularnym (np. rocznym, kwartalnym, miesięcznym) albo nieregularnym

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Informują o sytuacji ekonomicznej branży – popyt, podaż, zatrudnienie, zadłużenie, szanse, zagrożenia – dają wyobrażenie o perspektywach rozwojowych zarówno uczestników danej branży, jak i jej dostawców oraz odbiorców.

 

Na przykład branża budowlana – wartość oraz dynamika produkcji budowlano‑montażowej na terenie kraju.

Wartość sprzedaży, dynamika czyli zmiana sprzedaży w danym okresie w porównaniu z poprzednim okresem.

Kto i kiedy publikuje?

Raporty branżowe pt. „Sytuacja branży budowlanej. Poprawa kondycji sektora w warunkach umiarkowanego schłodzenia koniunktury” autorstwa Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor przy współpracy z Polskim Związkiem Pracodawców Budownictwa.

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wysokość wskaźników, zwłaszcza w układzie dynamicznym informuje o stanie koniunktury w branży, możliwych trudnościach z realizacją zaplanowanych przedsięwzięć, możliwych problemach zaopatrzeniowych, spodziewanych problemach z terminowością realizacji itp.

Na przykład branża targowo‑wystawiennicza – liczba i dynamika wystawców i zwiedzających, liczba i dynamika sprzedanej powierzchni wystawienniczej

Wzrost wymienionych liczb oznacza pozytywny rozwój sytuacji w branży, w szczególności rosnący popyt na jej usługi.

Kto i kiedy publikuje?

Coroczne zestawienie danych statystycznych o polskim rynku targowym (Raport Targi w Polsce), stanowiące swoisty ranking przedsiębiorstw targowych

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wzrost liczby wystawców i zwiedzających oraz wzrost sprzedanej powierzchni wystawienniczej (przy stosownych założeniach cenowych) jest symptomem sytuacji gospodarczej nie tylko w danej branży, ale także w branżach powiązanych.

 

Na przykład branża turystyczna – liczba i dynamika wyjazdów, przyjazdów, liczba i dynamika imprez turystycznych

Wzrost wymienionych liczb oznacza pozytywny rozwój sytuacji w branży, w szczególności rosnący popyt na jej usługi.

Kto i kiedy publikuje?

Raporty Ministerstwa Sportu i Turystyki, raporty Polskiej Organizacji Turystycznej, wyspecjalizowane firmy badawcze.

Jak interpretować w relacji do prowadzonego biznesu?

Wzrost liczby wystawców i zwiedzających oraz wzrost sprzedanej powierzchni wystawienniczej (przy stosownych założeniach cenowych) jest symptomem sytuacji gospodarczej nie tylko w danej branży, ale także w branżach powiązanych, współpracujących z branżą turystyczną, w szczególności w branżach pełniących rolę dostawcy.

 

Marian Gorynia

Profesor doktor habilitowany, pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Gospodarki Międzynarodowej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Trudny czas startupów. Jak inwestować w kryzysie?

Epidemia i kryzys z nią związany zatrzęsły rynkiem funduszy venture capital i private equity.

Oko w oko ze spowolnieniem gospodarczym

Trudno sformułować uniwersalny zestaw dyrektyw dla menedżerów, wskazujących, jak postępować w okresie spowolnienia gospodarczego. Prawda jest taka, że to, co sprawdzi się w zarządzaniu jednym przedsiębiorstwem, może zakończyć się porażką w drugim.

Portal Podatkowy

Tu znajdziesz informacje o podatkach i rozliczysz się online